Kategori: Makaleler

Beyaz Fayansa Hangi Renk Halı Gider? Bir Tasarımın Ötesindeki Sorular Beyaz fayansa hangi renk halı gider? Bu, her gün defalarca karşılaştığımız bir soru olabilir. Aslında, sadece iç mekan tasarımıyla ilgili bir seçim değil. Odayı renklendiren halı, aynı zamanda kişisel tercihlerin, kültürel arka planın ve toplumsal statünün bir yansımasıdır. Bugün, İstanbul’un sokaklarında, işyerimde ya da toplu taşımada gözlemlediğim anlardan yola çıkarak, renk seçimlerinin daha derin anlamlar taşıdığına nasıl inandığımı anlatmak istiyorum. Beyaz Fayansın Gölgesinde Toplumsal Yansıma Öncelikle, beyaz rengin toplumda ne anlama geldiğini bir düşünün. Beyaz, temizlikle, sadelikle, zarafetle ilişkilendirilir. İstanbul’daki apartmanların çoğunda, ev sahiplerinin tercihi genellikle beyaz fayanslardan yana olur.…

Beni Sakife Ne Demek? Küresel ve Yerel Bir Bakış Bursa’da, yani Türkiye’nin ortasında yaşayan biri olarak, dilin gücü her geçen gün bana daha çok etki ediyor. Ne de olsa, dil, sadece iletişim kurmak için değil, kültürleri anlamak, geçmişi öğrenmek ve bir toplumun ruhunu çözmek için de kullanılır. Son zamanlarda, arkadaşımın bana söylediği “beni sakife” lafı kafamı karıştırdı. Bu kadar basit gibi görünen bir soru, aslında dilin ve kültürün ne kadar derin olduğuna dair bir farkındalık yarattı. Peki, beni sakife ne demek? Bu kelimeyi sadece Bursa’ya özgü mü kullanıyoruz, yoksa başka yerlerde de anlamı farklı olabilir mi? Gel, bunu hem Türkiye…

Akson Çapı Nedir? Sinir sisteminin temel taşlarından olan nöronlar, genellikle bir gövde (soma), dendritler ve aksonlardan oluşur. Akson, nöronun gövdesinden çıkan, elektriksel uyarıları diğer nöronlara, kaslara ya da bezlere ileten uzun uzantıdır. ([Vikipedi][1]) Akson çapı, bu yapının kalınlığı; yani aksonun kesit çapıdır. Bu çap değişkenliği nöronlar arasında büyük farklar gösterebilir. ([Vikipedi][1]) Akson Çapı Tarihsel Perspektif: İlk Bulgular İlk sinir lifi çalışmaları 20. yüzyılın başlarında başlamıştır. Özellikle J.Z. Young’ın, dev mürekkepbalığı aksonunu inceleyerek yaptığı deneyler, akson çapının iletim hızını etkilediğini sergilemiştir. Çünkü bu dev aksonun çapı sıradan sinir liflerine göre çok daha büyüktür. ([Vikipedi][2]) Zaman içinde, bilim insanları sinir iletiminin yalnızca…

Bitkilerin Fotosentez Yapması Beslenme Mi? Bir Tarihsel Bakış Bir Tarihçinin Samimi Girişi Bir zamanlar insanlar doğayı ve çevrelerini anlamaya çalışırken, bitkilerin nasıl büyüdüğüne dair pek çok gizemle karşılaşıyorlardı. Bugün, bilimsel gelişmeler sayesinde bu gizemlerin çoğu çözüme kavuşturulmuş olsa da, geçmişte insanlar bitkilerin nasıl beslendiklerini anlamadıklarında, hayal güçleri onları ilginç teoriler üretmeye zorladı. Oysa bitkilerin beslenmesi, sadece biyolojik değil, tarihsel bir olgudur. Gelişen bilim, bitkilerin güneş ışığını nasıl enerjiye dönüştürdüğünü, aslında beslenme olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını anlamamıza da yardımcı olmuştur. Gelin, bitkilerin fotosentez yapmasının beslenme sayılıp sayılmayacağına dair soruyu, tarihsel süreçler ve bilimsel kırılma noktalarından bakarak inceleyelim. Antik Dönemlerde Bitkiler ve Doğa…

Bencil Ne Demek? — Sözlük Anlamı ve Toplumsal Yansımaları Üzerine Bir İnceleme Giriş: Kelime, Anlam ve Zaman İçindeki Yolculuğu Dil, toplumsal anlayışların, değerlerin ve insan ilişkilerinin bir aynasıdır. Bir kelimenin anlamı yalnızca sözlük tanımıyla sınırlı kalmaz; aynı zamanda tarih içinde değişen toplumsal algılar, kültürel normlar ve psikolojik bakış açıları tarafından da şekillenir. Bu yazıda, Türkçede sıkça kullanılan bencil kelimesinin sözlük anlamına, tarihsel ve toplumsal bağlamına, günümüzdeki yeri ve eleştirilerine odaklanacağız. Sözlük Anlamı: Bencil Ne Demektir? Sözlükler — özellikle Türk Dil Kurumu (TDK) — “bencil” kelimesini şöyle tanımlar: “Yalnız kendini düşünen, kendi çıkarlarını herkesinkinden üstün tutan, hodbin, egoist”. ([Habertürk][1]) Bu tanıma…

Yazar Olmak İçin Hangi Uygulama Kullanılır? Yazar olmak, her zaman tutkuların ve kelimelerin bir araya geldiği bir yolculuk gibi gelmiştir bana. Konya’da, sakin bir akşamda otururken yazmaya karar vermek, bazen içimdeki mühendisle bazen de içimdeki insanla büyük bir tartışma yaratır. “Yazar olmak için hangi uygulama kullanılır?” sorusuna gelirken, her iki bakış açısını da bir arada tartışmak istiyorum. Çünkü bir yazarın kullandığı araçlar, yalnızca yazı yazmak için değil, yazma sürecinin kendisini şekillendiren unsurlardır. İşin bir tarafı, tüm bu araçların teknik yönü, verimli bir şekilde nasıl yazılır ve nasıl düzenlenir sorusunu yanıtlarken, diğer tarafı ise yazının ruhunu ve insan yönünü anlatmayı hedefler.…

Bayrağımız Neye Sembolüdür? Antropolojik Bir Bakış Bir Antropologun Bakış Açısı: Semboller, Kimlikler ve Kültürlerin Çeşitliliği Antropoloji, insanın varoluşunu anlamaya yönelik bir yolculuktur. Kültürler, ritüeller, semboller ve topluluk yapıları, insanların dünyayı nasıl deneyimlediğini, nasıl kimlikler inşa ettiğini ve toplumlarını nasıl şekillendirdiğini anlamamız için önemli anahtarlar sunar. Her bir sembol, bir halkın tarihini, değerlerini ve düşünsel evrimini taşır. Bu bağlamda, bir bayrak, yalnızca renkli kumaşlardan oluşan bir obje değil, bir toplumun kimliğini, mücadelelerini, ideolojilerini ve geleceğe dair umutlarını taşıyan derin bir kültürel yapıdır. Bayrağımız, bizim için neyin sembolüdür? Bu soruya verdiğimiz cevaplar, toplumsal ve kültürel bağlamımıza göre farklılık gösterebilir. Ancak bayrak, evrensel…

Soyu Tükenmiş Hayvanlar Nelerdir? Geçmişin En İlginç Ayrıntıları İzmir’de, arkadaşlarla bir akşam çayı içerken, birdenbire bir konu açıldı: “Hangi hayvanlar soyu tükenmiş?” Yani, tamamen bitmiş, yok olmuş, bir daha asla geri gelmeyecek türler… Neyse, ben de konuya dahil oldum tabii. “Bence, soyu tükenmiş olan hayvanlar arasında ‘Kedi-Yılan’ diye bir şey var, çünkü o kadar ilginç hayvanlar var ki, kim bilir!” dedim. (Arkadaşlarım her zaman bu tür esprileri ciddiye almazlar, ama ben umurumda değil.) Sonra düşündüm de, gerçekten soyu tükenmiş hayvanlar nelerdir? Hadi bunu birlikte keşfedelim! Soyu Tükenmiş Hayvanlar: Geçmişin En İlginç Ayrıntıları Öncelikle şunu kabul edelim: Soğu tükenmiş hayvanları listelerken,…

Maide Suresi 21. Ayet: Sınırları Zorlayan Bir Mesaj Maide suresi 21. ayet, dinî ve tarihi bağlamda oldukça derin bir anlam taşır. Ayetin ilk bakışta verdiği mesaj, “Ey kavmim, Allah’ın size vaat ettiği kutsal topraklara girmeyi emrettiği zaman, oraya girin. Ama oraya girmediğiniz takdirde, Allah’ın hükmü dışında bir güce tabi olursunuz” şeklinde özetlenebilir. Ancak bu ayetin etkisini sadece kelimelerde aramamalıyız. Çünkü burada hem tarihî bir arka plan hem de dinî bir sorgulama yatıyor. Ayetin Güçlü Yönleri: Bilgi ve Düşünceye Zorlayan Derinlik Maide suresi 21. ayetin güçlü yönü, tarihten ders çıkarma ve dönemin sosyal yapısını analiz etme imkanı sunmasıdır. Ayette geçen “kutsal…

Arkadaşımla Fotoğrafın Altına Ne Yazılır? Bir Edebiyatçının Kelimelerle Dansı Bir edebiyatçı için her kelime bir evren, her cümle bir dünyadır. İletişim, sadece bir anlam aktarımı değil, bir hikayenin, bir duygunun, hatta bazen bir hayatın özüdür. Fotoğraflar, anlık donmuş anların ötesinde, izleyicisinin zihninde yeni anlamlar ve çağrışımlar yaratır. Peki, fotoğrafın altına yazılacak birkaç kelime, bir edebiyatçının elinden nasıl bir dönüşüme uğrayabilir? Arkadaşınızla çekildiğiniz o fotoğrafın altına hangi sözler yazılmalı ki, o anı sadece bir görsel değil, aynı zamanda bir anı, bir duyguyu, bir hikayeyi anlatan bir metne dönüştürebilsin? Dil, sadece iletişim aracı olmanın ötesinde, kimliklerin, ilişkilerin ve toplumsal bağların inşa edildiği…